Jaime Gil de Biedma: Idilio en el café (препев)

Сега се прашувам дали цел живот

сме тука. Ја ставам, токму сега,

раката пред очи – какво баботење

на крвта во капаците– и многуте влакненца, тивко се соединуваат

во погледот. Тежат трепките.

 

Не знам точно што зборувам. Кои се

бледите лица што како да пливаат во безживотна вода,

овие седнати тука, со жив поглед?

Пладнето нè носи во некои кафулиња

или меѓу уморни луѓе во пижами.

 

 

Дојди. Да излеземе надвор. Ноќ.

Има простор горе. Погоре, уште погоре,над  светлата што во налети

ти го осветлуваат крупните очи.

Преостанува и тишината меѓу нас,

тишина

и бакнежов како долг тунел.

Advertisements

„Луда жена“ – Миљас ( прво поглавје)

1 (Capítulo 1 – La mujer loca)

Пробремe ,на пример, никогаш не беше напишан, ниту изговорен, го немаше во ниту една книга, во ниту еден весник, не беше дел од ниту една песна, од ниту еден стих, ниту од некаков прирачник. Никој не би го ставил на листата за пазарување. Пробремe беше исклучен од светот на зборовите, кои не го поднесуваа неговото присуство. Доколку се приближеше до некоја книга му го попречуваа патот пред да ја преминеше корицата; до некој разговор, беше отфрлан од учесниците во него; до некоја работилница за етикети или налепници, завршуваше во кантата за ѓубре заедно со отпадоците од работниот ден. Неспособен да припаѓа на нешто или некому, се криеше во текот на денот, а излегуваше во текот на ноќта за да дише, лепејќи се, како ноќните бубачки, на прозорците каде што имаше светлина. Доколку откриеше некој како пишува или зборува од другата страна, се обидуваше дискретно да му го привлече вниманието, со надеж дека ќе му побара услуга. Далеку од тоа, луѓето го тргаа завесите или ги спуштаа ролетните, како кога се врти погледот при некаква непријатна случка. Сето ова ѝ го раскажа зборот Пробремe на Хулија, ноќта кога се прикраде во нејзината соба и пролета околку ламбата пред внимателно да се смести на работ од бирото. Девојката вели дека кренала поглед од книгата по граматика што ја имала пред себе и го прашала Пробремe што правел таму.

– Јас, ништо – рече Пробремe. А ти?

– Јас учам Јазик – одговори девојката.

– Тогаш ќе знаеш да ми кажеш зошто, и покрај тоа што сум збор, не ме прифаќаат во ниту една реченица.

Хулија вели дека го зела речникот што бил на масата, веднаш до книгата, го отворила за да го побара но, не го нашла.

– Те нема тука – рече.

– Како да бидам таму кога сум тука? – одговорил Пробремe.

– Зборовите можат да бидат на многу места истовремено, но ако те нема тука, те нема на ниедно, зашто не постоиш.

–  Како можеш да разговараш со мене ако не постојам?

– Не знам, исто така зборувам со замислени ликови. Замислените ликови, иако не постојат, имаат посебна способност да општат со вистинските. Но за да бидеш збор треба да значиш нешто, исто како што ти треба диплома за да бидеш доктор.

– А што е значењето?

Хулија имаше обид да одговори, но бидејќи не ги најде соодветните зборови, реши повторно да се посоветува со речникот.

– Тука пишува дека значењето е семантичката вредност на било кој знак.

– И што сака да каже со тоа?

– Не знам.

Побара семантичко.

– Пишува дека е тоа што припаѓа или е поврзано со значењето на зборовите.

– Се вративме на почеток. – се пожали Пробремe.

– Да, одговори, немоќна, девојката.

– Ама за тебе што е значењето? – запраша сега непостоечкиот збор.

– Знам што е но, не можам да го објаснам.

– Потруди се малку, ебате.

– Вака, маса сака да каже маса, дрво сака да каже дрво и идиот сака да каже идиот, така што кога изговараш маса замислуваш маса во главата, а кога изговараш дрво гледаш дрво, а кога изговараш идиот гледаш идиот. Но ако кажеш Пробреме не гледаш ништо затоа што Пробреме не кажува ништо, поради тоа не си збор.

– Нели би можел да бидам лажен збор?

– Како лажен?

– Па како што има лажни полицајци или лажни пари или лажно болни.

– Не знам дали постојат лажни зборови.

– Добро, тогаш што сум?

– Искрено, не знам.

Девојката вели дека собрала раменици и продолжила со својата работа додека Пробреме бил замислен. После неколку минути, непостоечкиот збор повторно прозборел. Рекол:

– А ти нели би можела да го средиш проблемот со непостоењето?

Девојката внимателно го погледна Пробрем. Потоа злобно се насмевна, како да ѝ текна нешто забавно или перверзно, и рече:

Можеби да. Соблечи се и легни на овој лист.

Запрашана од Миљас на кој начин се соблекол зборот, Хулија одговори, вообичаено слекувајќи ја облеката. Па така, тоа и го сторил Пробрем, ја слекол облеката и легнал на белиот лист. Вели дека бил исплашен, како кога ги соблекуваш панталоните или ја откопчуваш кошулата на доктор. Откако го прегледала од горе надолу, девојката заклучила дека доколку му го ампутира првиот слог (про), ќе остане Бреме.

– А „бреме“ значи нешто? – праша Пробрем.

– Да – рече Хулија

– Што?

– „ Бреме“ кажува бреме.

Бидејќи Пробрем и натаму имаше збунет израз, Хулија повторно го отвори речникот и прочита:

– Тежок товар.

Пробрем, кој не изгледаше многу убеден од предностите на постоењето со тежок товар и ампутиран, праша дали ќе го боли ако му го тргне тој екстремитет.

– Ако те оперирам со анестезија – одговори девојката подбивајќи се -, нема да осетиш ништо.

Откако размислуваше некое време, Пробрем се согласи Хулија да го ампутира вишокот слог со гумичката на молив. Испадна едноставно и безболно, затоа што мастилото, неочекувано, имаше аналгетично дејство. Кога му помина дејствувањето на анестезијата, Пробем, сега претворен во Бреме, стана, се погледна, се допре по целото тело, одобрувајќи и си замина среќен бидејќи значеше нешто, беше некој, припаѓаше на речникот.

Хулија вели дека го погледнала часовникот, се проѕвала и си легнала.

Настанок – Марко Деневи (Génesis – Marco Denevi)

Со последната атомска војна, човештвото и цивилизацијата исчезнале. Целата планета наликувала на пеплосана пустина. Некаде на Исток преживеало некое дете, синот на некој пилот на вселенски брод.  Детето се хранело со тревки и спиело во пештера. Долго време, зашеметен од ужасната катасторфа, само знаел да плаче и да го бара татка си. Потоа спомените избледеле, се распаднале, станале непостојани како сон; ужасот се претворил во мрзлив страв. Понекогаш се сеќавал на фигурата на својот татко, кој му се насмевнувал или го довикувал, или пак се качувал во својот вселенски брод, обвиен во пламен и бука, и исчезнувал помеѓу облаците. Тогаш, излудено  од самотијата, коленичело и го преколнувало да се врати.

Во меѓувреме, земјата повторно обраснала со растенија; цвеќињата цветале, на дрвата растеле овошки. Детето, веќе станато момче, започнало да ја истражува земјата. Еден ден видел птица. Друг ден волк.  Друг ден пак, неочекувано, се нашол пред едно девојче, кое исто како него, ги имало преживеано ужасите на атомската војна.

– Како се викаш? – го прашал.

– Ева – одговорило девојчето. Ти?

– Адам.

El ciclo sostenible de la ropa o el jersey “robado” 

Naces en un país asiático, entras en un avión y dentro de poco te encuentras en una tienda europea. Se te acerca un chico y te lleva. La vida que al principio tanto te había gustado ya te resulta aburrida. Siempre terminas en la misma silla, hueles al mismo detergente, se te pega el mismo sudor. También estas Navidades te gustaría probar diferente salsa y diferentes restos de turrón. Te planteas la oportunidad de escapar, el gimnasio es el sitio perfecto. Por fin estáis solos con el chico que llevabas semanas observando. Le susurras, le cuentas tus anhelos. Es tentador, él mira a la derecha, mira a la izquierda, no hay nadie, acariciándote te pone en su mochila y luego la oscuridad. Estás a gusto. El otro no te interesa, que aguante el frío al irse a casa.

Narración n. XI

La luz cegadora y brillante del móvil me adormecía. Llega un instante en que uno deja de fijarse en la pantalla, hasta que se disminuye y se convierte en una letra del teclado. Algunas veces tuve suerte y pertenecía a las máquinas de escritores o periodistas, por lo cual, se me puede encontrar en varios libros y artículos. No obstante, hoy, soy parte de tus graciosas conversaciones y publicaciones. Qué toque más suave (será porque te comes las uñas). Entonces marco mi nombre y te invito a que me escribas un mensaje. Te pones a escribir, pero te interrumpe el sonido de la alarma. Me despierto, me doy cuenta de que el toque era de mi gato (que el otro día lo llevé al veterinario para cortarles las uñas), veo la pantalla, el mensaje no me había llegado.

Време за ручек – Хуан Хосе Миљас

Секојпат кога се слави годишнината од стапнувањето на човекот на Месечината, ми се јавувааат од радиото и ме прашуваат што правев јас додека низ цел свет одекнуваше историската реченица, мал чекор за човекот – огромен за човештвото. И го велам истото, секако, зашто работите се такви какви што се, a јас отсекогаш бев позаинтересиран да изградам иднина отколку минато. Со други зборови, јадев сендвич со пржени лигњи во бар чиј под беше полн со оклоп од школки и глави од сардини. На крајот од шанкот беше вклучен еден измрсен телевизор во кој гледавме сите зашто ни имаа кажано дека се работи за историски настан, иако за нас ќе беше историско сендвичот да беше од пршута, или уште подобро да не беше сендвич, туку бифтек од Авила, би додал и со пржени пиперки.
Ќе речете дека Армстронг не стапна на Месечината за време на ручек, но јас видов снимка, следниот ден, и мислев дека се случуваше во тој момент, па така секојпат кога ги гледам тие слики, го осеќам сендвичот од лигњи, што беа испржени во масло што требаше да биде од репа. Не мислев дека е лошо што човекот стигна до Месечината, туку имав чувство дека се работи за настан што не ме засега. Понекогаш има развод помеѓу историското и поединечното, како помеѓу макро и микроекономија, секој си оди по свој пат, што да се прави.
Познато е дека има луѓе што пишуваат историја и луѓе што ја живеат. Способноста на оние што ја пишуваат се состои во тоа да се убедат тие што ја живеат дека се главните ликови во нешто. Но не е точно: ногата што пред не знам колку години стапна на незамисливото тло на Месечината не беше моја. Додека се стапнуваше на Месечината, на оваа наша планета се газеше по многу работи. И сѐ уште се гази. И времето за ручек за многумина е сѐ уште време за глад. Тоа е историско. Во ред.

Microcuento n. X : “Basado en hechos reales”

Llego a la estación de trenes de la ciudad fantasmal al atardecer. Mientras estoy esperando me compro un café y un helado. De repente por debajo de las vías salen dos niñas gitanas. Me piden un poco del helado. Les doy. Empiezan a narrar. Llevan cinco días aquí. No vino nadie a buscarlas. Escaparon de sus casas porque su padre las iba a casar pero ellas tenían otros planes, querían estudiar una carrera. Con el dinero conseguido en la calle se comprarían billete de ida y pagarían la matrícula. Siento algo frío en el pecho, me despierto y me doy cuenta de que me había dormido y el helado se había derretido. Me encuentro en la estación de Skopie, las niñas no están ¿habrán llegado a su destino?